حساسیت به پروتئین گاوی در نوزاد و عوارض آن

حساسیت به پروتئین گاوی در نوزاد و عوارض آن

آلرژی یا حساسیت به پروتئین گاوی در نوزادان

آلرژی به پروتئین گاوی یا آلرژی به پروتئین شیر گاو (CMPA) شایع ترین آلرژی غذایی در نوزادان است که سیستم ایمنی بدن نوزاد به طور غیرطبیعی نسبت به پروتئین موجود در فرآورده های گاوی و برخی حیوانات دیگر واکنش نشان می دهد. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن نوزاد پروتئین موجود در شیر گاو و لبنیات گاوی را با یک ماده مضر اشتباه گرفته و به آن حمله می کند.

این واکنش ایمنی حتی می تواند به معده و روده نوزاد آسیب برساند.

شیوع حساسیت به پروتئین گاوی

نوزادان به دلیل اینکه بیشتر با شیر تغذیه می شوند، بیشتر از همه در معرض ابتلا به این نوع آلرژی قرار دارند. حساسیت نوزاد به پروتئین گاوی بسیار متداول است و در ۲ تا ۳ درصد از نوزادان مشاهده می شود و با بالا رفتن سن خطر ابتلا به این بیماری کمتر خواهد شد.

داشتن سابقه بیماری های آلرژیک، مانند آسم، اگزما یا حساسیت های فصلی در والدین یا خواهر و برادر خطر ابتلا به حساسیت به پروتئین گاوی را افزایش می دهد. پزشکان بر این باورند که تغذیه با شیر مادر نوزاد را از ابتلا به این بیماری محافظت می کند.

انواع حساسیت به پروتئین گاوی

حساسیت به پروتئین گاوی به دو دسته تقسیم می شود:

  • آلرژی به پروتئین گاوی وابسته به IgE

بدن نوزاد به این نوع آلرژی به صورت فوری واکنش نشان می دهد و علائم معمولاً طی ۲ ساعت پس از مصرف فرآورده گاوی شروع می شود.

  • آلرژی به پروتئین گاوی غیر وابسته به IgE

بدن نوزاد به این نوع آلرژی با تاخیر واکنش نشان می دهد و علائم بعد از ۴۸ ساعت تا ۱ هفته پس از مصرف فرآورده گاوی نمایان می شوند.

ایمونوگلوبولین E (IgE) یک آنتی بادی طبیعی در بدن است که باعث علائم آلرژیک مانند، کهیر، راش پوستی، خس خس سینه و آبریزش بینی می شود.

حساسیت به پروتئین گاوی
درمان قطعی حساسیت شدید نوزاد به پروتئین گاوی

عوامل ایجاد کننده حساسیت به پروتئین گاوی در نوزادان

برخی از عوامل ممکن است خطر ابتلا به حساسیت کودک به پروتئین گاوی را افزایش دهند:

  • سابقه خانوادگی

اگر والدین آلرژی غذایی یا نوع دیگری از آلرژی یا بیماری داشته باشند، خطر ابتلا به آلرژی غذایی در فرزندشان بالاست.

  • سن

با افزایش سن، سیستم گوارش نوزادان بالغ شده و بدن آن ها نسبت به پروتئین شیر گاو واکنش کمتری نشان می‌ دهد.

  • سایر آلرژی‌ ها

بسیاری از کودکانی که به شیر حساسیت دارند، آلرژی دیگری نیز دارند. معمولا آلرژی به شیر قبل از سایر آلرژی ‌ها خود را نشان دهد.

  • درماتیت آتوپیک

کودکانی که به درماتیت آتوپیک (التهاب مزمن پوست) مبتلا هستند، به احتمال زیاد دچار آلرژی غذایی می ‌شوند.

نکات رشد و تغذیه نوزادان و اهمیت آن در کودکی
مطالعه

علائم حساسیت کودک به پروتئین گاوی

شایع ‌ترین علامت برای حساسیت کودک به پروتئین گاوی، وجود رگه ‌های خونی در موفوع است. با این حال علائم حساسیت از فردی به فرد دیگر متفاوت است. علائم فوری آلرژی به پروتئین گاوی شامل موارد زیر است:

  • کهیر
  • خس خس سینه
  • احساس خارش یا سوزش در اطراف لب یا دهان
  • تورم لب، زبان یا گلو
  • سرفه یا تنگی نفس
  • استفراغ نوزاد
علائم حساسیت کودک به پروتئین گاوی
علائم حساسیت کودک به پروتئین گاوی

علائمی که ممکن است زمان بیشتری بعد از مصرف بروز پیدا کنند؛ عبارتند از:

  • مدفوع شل یا اسهال نوزاد از انواع شکل مدفوع نوزادان، که ممکن است حاوی رگه‌های خون باشد.
  • گرفتگی شکم و دل‌درد
  • آبریزش بینی نوزاد
  • چشمان اشک‌ آلود
چشمان اشک‌ آلود-نوزادان حساس به پروتئین گاوی
چشمان اشک‌ آلود-نوزادان حساس به پروتئین گاوی

علاوه ‌بر موارد ذکر شده؛ ممکن است کودک چند دقیقه تا چند ساعت پس از مصرف پروتئین گاوی، دچار مجموعه علائمی موسوم به شوک آنافیلاکسی شود. علائم شوک آنافیلاکسی عبارتند از:

  • افت هوشیاری
  • کبود یا کمرنگ شدن پوست
  • تنگی نفس شدید
  • کهیر یا اگزمای شدید و گسترده
  • تورم شدید لب یا زبان به‌ طوری‌که راه تنفسی نوزاد را مسدود کند
  • درد قفسه سینه

در این شرایط باید با اورژانس تماس گرفته شود و نوزاد به نزدیک‌ترین بیمارستان منتقل گردد.

علائم حساسیت نوزاد به شیر گاوی
علائم حساسیت نوزاد به شیر گاوی

تشخیص حساسیت به پروتئین شیر گاو

در تشخیص حساسیت کودک به پروتئین گاوی، والدین شیر‌خوار نقش اصلی را ایفا می‌کنند. والدین باید درباره موارد زیر دقت کنند و حتما با پزشک متخصص اطفال درمیان بگذارند:

  • وجود رگه‌ های خونی در مدفوع نوزاد
  • مدفوع شل یا مدفوع با حالت اسهالی
  • جوش‌های قرمز رنگ یا دانه‌ های عجیبی روی پوست نوزاد
  • بازگشت شیر از دهان نوزاد یا نشانه‌های رفلاکس یا رفلاکس پنهان در نوزاد

 

مزایای شیر مادر و اهمیت آن برای نوزاد
مطالعه

درمان نوزادان مبتلا به حساسیت پروتئین گاوی 

بهترین راه درمانی برای حساسیت های غذایی پرهیز از مصرف مواد‌ غذایی حساسیت‌زاست. از آن‌ جا که بهترین تغذیه برای کودک شیر مادر است؛ برای درمان، به مادر توصیه می ‌شود تا لبنیات را از رژیم غذایی خود حذف کند، البته نحوه دریاف کلسیم و مواد مغذی کافی پس از حذف لبنیات باید به مادر آموزش داده شود و گاهی ممکن است نیاز به مکمل ‌های حاوی کلسیم باشد.

این منع مصرف علاوه بر شیر، محصولات لبنی تولید شده از شیر مانند ماست، دوغ، پنیر، خامه، کره، بستنی و سایر محصولات غذایی که در آن ها از شیرخشک و یا پودر آب پنیر استفاده شده را نیز شامل می ‌شود.

 

پس از شروع غذای کمکی نیز، رژیم غذایی کودک باید فاقد انواع محصولات لبنی با شیر گاو باشد.

 

🔸 شیرخشک‌ های مناسب برای کودکان حساس به پروتئین گاوی

از آنجایی که بسیاری از نوزادان دچار حساسیت به شیرگاو، سویا و شیر بز نیز هستند، بهترین متخصص اطفال شیر خشک هیدرولیز شده را پیشنهاد می‌دهد که پروتئین ‌های شیر موجود در آن شکسته شده است و کمتر باعث واکنش آلرژیک می‌شود.

انواع شیر خشک و کاربرد آن ها در حساسیت به پروتئین گاوی به شرح زیر است:

  • شیر خشک بر پایه پروتئین سویا

این نوع از شیر خشک از پروتئین سویا ساخته می شود و طبق گفته بنیاد آسم و آلرژی آمریکا، تعدادی از نوزادان مبتلا به حساسیت به پروتئین گاو، به پروتئین سویا نیز واکنش نشان می‌ دهند.

  • شیر خشک هیدرولیز شده کامل

همانطور که گفته شد در این نوع از شیر خشک، پروتئین شیر گاو به ذرات بسیار ریز خرد می ‌شود تا حساسیت کمتر شود. شیر خشک هیدرولیز شده معمولاً نخستین انتخاب برای درمان این حساسیت است؛ با این حال برخی کودکان به این محصول نیز واکنش نشان می‌دهند.

  • شیر خشک بر پایه آمینواسید

کودکانی که قادر به تحمل فرمول هیدرولیز نیستند معمولا با مصرف شیر خشک بر پایه اسیدآمینه می توانند عملکرد خوبی داشته باشند. این نوع شیر خشک از آمینواسید (پروتئین در ساده‌ترین شکل) ساخته شده است. تقریباً در تمام مواردحساسیت کودک به پروتئین گاوی و سویا، کودک می‌تواند شیر خشک بر پایه آمینواسید را تحمل کند.

منحنی رشد نوزاد و کودکان نسبت وزن به سن
مطالعه

 

مطب دکتر بهروز سلطانی متخصص کودکان و نوزادان آماده ارائه کلیه خدمات پزشکی کودکان و نوزادان دلبند شما جهت دریافت خدمات معاینه زردی، چک آپ دوره ای و انواع جراحی سرپایی ختنه، سرم تراپی با شماره های ۰۲۱۶۶۹۱۲۹۸۵ – ۰۲۱۶۶۹۱۳۰۱۴ در تماس باشید.

1/5 - (1 امتیاز)

1 دیدگاه

  • بی نهایت سپاسگزارم از لطف شما و مطالب کاملاً علمی و مفیدتون،هم در سایت و هم در اینستاگرام.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.